Bone broth, letterlijk vertaald botten bouillon, klinkt misschien weinig aantrekkelijk. Maar als er \u00e9\u00e9n ding is waarmee je de gezondheid van je hond\u00a0(of je eigen gezondheid) een enorme dienst bewijst, dan is het wel je eigen botten bouillon maken. Want de bouillon die je zelf thuis maakt is een weldaad voor je darmen en zit vol met belangrijke voedingsstoffen, die je in de bouillonpoeders in de winkel niet terugvindt. Lees hier hoe je met een kleine investering een enorme winst kunt behalen.<\/p>\n
Je oma deed het, en je overgrootmoeder en eigenlijk alle traditionele volkeren die puur en volgens de natuur aten. Bouillon trekken van botten en groentenresten. Op die manier werd niet alleen het vlees, maar ook de botten van dieren gebruikt als voedingsbron. Dat zijn we nu ontwend en dat is zonde. Niet alleen omdat onze soep nu een stuk minder smakelijk is als die je bij je oma kreeg, maar ook vanwege de voedingswaarde. Want juist in de botten zitten enorm veel belangrijke mineralen en andere voedingsstoffen. Zoals gelatine en collageen die superbelangrijk zijn voor onze bindweefsels en het slijmvlies van de darmen. Maar die komen alleen beschikbaar als de botten langdurig hebben gesudderd. Hoe langer de bouillon getrokken wordt hoe beter voor de smaak en voor de extractie van de mineralen en aminozuren. En dat is in de kant en klare bouillons meestal niet het geval.<\/p>\n
De meeste bouillons die je nu in de supermarkt koopt zijn niet van botten gemaakt maar van vlees. Dat is een stuk sneller en eenvoudiger dan het lange sudderen wat nodig is om de voedingsstoffen uit de botten te krijgen. De volle smaak die daardoor ook mist wordt gecompenseerd door chemisch gefabriceerde smaakversterkers zoals MSG (gistextract) dat bijna in alle kant- en klare bouillons en sauzen zit. Die zijn een stuk sneller te maken en geven het lichaam dezelfde voldoening als de smaak van echt eiwit\/vlees (umami). De textuur van de gelatine wordt nagebootst met emulgatoren. Maar daarmee missen we nu een belangrijke bron van voedingswaarde in ons menu. En dan hebben we het nog niet over de twijfelachtige gezondheidseffecten van de grote hoeveelheden aan MSG die we nu binnenkrijgen.<\/p>\n
Bone Broth bevat door het langdurige productieproces talloze stoffen die een belangrijke rol spelen in onze gezondheid. En dan met name in onze bindweefsels: barri\u00e8res zoals de darmen en de huid, onze botten en gewrichten, ons haar en de nagels. Het is daardoor een waardevolle aanvulling op je voedingspatroon. Vooral voor de gezondheid van de darmen is echte bouillon een superfood omdat het de slijmlaag in je darmen helpt genezen, iets wat de meeste van ons goed kunnen gebruiken.<\/p>\n
Dat kippenbouillon gebruikt wordt voor zieke mensen om aan te sterken is geen fabeltje. Het is inmiddels ook wetenschappelijk bewezen dat kippenbouillon een van de meest effectieve manieren is om virus infecties te bestrijden en van verkoudheid af te komen (Rennard, 2000)[1]<\/a>. Tijdens het koken van de kippenbotten komt o.a. cysteine vrij, een aminozuur dat een vergelijkbare werking heeft als het bronchitis medicijn acetylcyste\u00efne. Daarnaast zit er in langzaam getrokken kippenbouillon (liefst met alle delen van de kip er in, inclusief kop en poten) een hele lading aan goede vetten, mineralen en nutri\u00ebnten die belangrijk zijn voor een sterk immuunsysteem. Zoals de gelatine (die vooral uit de poten komt). Daar\u00a0zitten verschillende aminozuren in die essentieel zijn voor een goede immuniteit. Ook helpen ze bij een goede vertering, verbeteren de leverfunctie en zorgen voor goede botten.<\/p>\n Er zijn weinig onderzoeken naar Bone Broth zelf, maar er is wel erg veel bekend over de voedingsstoffen die Bone Broth levert en de gezondheidsvoordelen ervan. De volgende stoffen zijn de reden dat bottenbouillon wordt gezien als helend middel:<\/p>\n Bottenbouillon bevat veel mineralen zoals calcium, magnesium, fosfor, zwavel in een vorm die het lichaam goed kan opnemen (elektrolyten). Deze mineralen zijn essentieel voor gezonde botten, tanden, nagels en haar. Daarnaast zijn er ook nog een aantal andere mineralen, sporenelementen en vitaminen nodig voor gezonde botten zoals vitamine A, K en C en ijzer en zink. Ook die zitten in goed getrokken Bone Broth. Het merg uit botten geeft namelijk deze stoffen (Palacios, 2006)[2]<\/a>. De voedingsstoffen uit beenmerg zijn ook belangrijk voor ons immuunsysteem. Bone Broth kan zelfs verlichting geven bij mensen met auto-immuunziekten, blijkt uit onderzoek (Trentham, 1993)[3]<\/a>.<\/p>\n Collageen is een lijmvormend eiwit dat in de botten van gewervelde dieren zit en is het belangrijkste structurele eiwit in het bindweefsel van het lichaam van mensen en dieren. In totaal zijn er meer dan 20 verschillende typen collageen. Type 1 t\/m 4 zijn het belangrijkste en meest voorkomend, waarvan type II het meest voor komt in gewrichten (knie, heup ellebogen, pols, vinger). Dit type II collageen zit in Bone Broth en kan ontstekingen in gewrichten helpen genezen. Bij beschadiging aan het kraakbeen (bijvoorbeeld in gewrichten) reageert het immuunsysteem met een ontstekingsreactie. Type 2 collageen afkomstig van kippenbotten kan tot een afname van zwelling en gevoelige gewrichten leiden. Bij artrose werkt het zelfs beter en sneller dan glucosamine\/Chondro\u00eftine (Crowley, 2009)[4]<\/a>.<\/p>\n Wanneer je botten langdurig laat sudderen wordt\u00a0het collageen afgebroken tot gelatine. Dit maakt dat de bouillon als het afkoelt een dikke, gelachtige structuur heeft. Die gel is precies wat de darmwand helpt te beschermen en verzachten en ondersteunt ook de genezing van een beschadigde darmwand. Niet voor niks is bouillon het belangrijkste voedingsmiddel in het GAPS-dieet voor mensen die beschadigde darmen hebben (Campbell, 2010)[5]<\/a>. Mensen met voedselintoleranties kunnen hier dus ook veel baat bij hebben. Gelatine helpt ook bij de vertering doordat het spijsverteringssappen aantrekt naar de oppervlakte van de gekookte voeding waardoor ze makkelijker verteerd wordt.<\/p>\n De gelatine die in bottenbouillon zit bevat twee belangrijke aminozuren: proline en glycine. Deze aminozuren stellen het lichaam in staat om het eigen bindweefsel, vooral de pezen en ligamenten, te versterken. Ook al is het geen volwaardig eiwit, gelatine helpt het lichaam om beter gebruik te maken van de eiwitten die binnenkomen (Fallon, 2000)[6]<\/a>. Vandaar dat bouillon vroeger een belangrijk voedingsmiddel was voor mensen die weinig toegang hadden tot vlees of andere volwaardige eiwitbronnen.<\/p>\n Verder gebruikt het lichaam de gelatine weer voor de productie van collageen, \u00e9\u00e9n van de belangrijkste bouwstoffen van de huid. De huid bestaat voor zo\u2019n 70 % uit collageen en door regelmatig bottenbouillon te eten voorzie je de huid van grote hoeveelheden van dit lijmvormende eiwit. De consumptie van bottenbouillon kan daarom de huidstructuur enorm verbeteren en problemen als cellulitis en rimpels aanpakken.<\/p>\n Bottenbouillon is ook rijk aan glycosaminoglycanen (GAG), lange ketens van koolhydraten die in botten en pezen zitten en die als we ze via bottenbouillon binnen krijgen gewrichtspijnen kunnen helpen verminderen. De meest bekende GAG is Glucosamine, die tegenwoordig door veel mensen als duur supplement wordt gebruikt voor gewrichtspijnen. Twee andere GAG\u2019s die voorkomen in beenderen zijn en chondoritinesulfaat waarvan bekend is dat ze werkzaam zijn bij de behandeling van osteoartritis (Hochberg, 2013)[7]<\/a>. Deze stoffen in bottenbouillon worden ook voor mensen met reumato\u00efde artritis als zeer waardevol gezien.<\/p>\n Bone Broth bevat de belangrijke aminozuren glycine en proline die je immuunsysteem ondersteunen en helpen bij het herstel en gezond houden van botten en gewrichten en je darmen.\u00a0Glycine ondersteunt de spijsvertering door een verhoogde maagzuurproductie. Glycine is ook een belangrijk bestanddeel van galzuur, dat noodzakelijk is voor de vertering van vetten in de dunne darm. Glycine is ook ontstekingsremmend, en helpt ontstekingen in gewrichten te genezen (Zhong, 2003)[8]<\/a>. Glycine helpt ook je slaap en hersenfuncties te verbeteren (Inagawa, 2006)[9]<\/a>. Proline speelt in een belangrijke rol in het herstel van kraakbeen en gewrichten, vermindert cellulitis en helpt bij een lekkende darm[10]<\/a>.<\/p>\n Officieel zijn dit geen \u2018essenti\u00eble\u2019 aminozuren, maar het lijkt erop dat het lichaam ze alleen in voldoende mate zelf kan maken als je optimaal gezond bent (Jaksic, 1990)[11]<\/a>. Tekorten aan deze aminozuren kunnen daarom ontstaan bij een eenzijdig voedingspatroon dat onvoldoende volwaardige eiwitten bevat.\u00a0 In plaats van meer vlees te gaan eten, is Bone Broth een mooie, duurzame oplossing die ook nog eens smaak aan je eten geeft.<\/p>\n De belangrijkste elementen bij het maken van Bone Broth zijn de tijd (hoe langer het suddert, hoe meer voedingswaarde je krijgt) en de kwaliteit van de ingredi\u00ebnten. Hoe beter de kwaliteit van het vlees en de botten, hoe meer voedingswaarde. Hier zijn een aantal tips voor het maken van je eigen Bone Broth:<\/p>\n Hier een filmpje over oa de bereiding van bone broth:\u00a0 https:\/\/youtu.be\/d3RmnTGt41U<\/span><\/a><\/b><\/span><\/p>\n Uiteraard kost het wel wat tijd om je eigen bouillon te maken. Dat zullen we niet ontkennen. Maar de winst die je ermee behaalt is groot. Sowieso in smaak, maar vooral in voedingswaarde. En als je het een beetje slim aanpakt met bovenstaande tips hoeft het je niet heel veel moeite te kosten.<\/p>\n SUCCES!!!<\/p>\n [1]<\/a> Rennard B., et al., \u201cChicken soup inhibits neutrophil chemotaxis in vitro\u201d, Chest,\u00a02000 Oct;118(4):1150-7 Bone broth, letterlijk vertaald botten bouillon, klinkt misschien weinig aantrekkelijk. Maar als er \u00e9\u00e9n ding is waarmee je de gezondheid van je hond\u00a0(of je eigen\u2026<\/p>\nMineralen en Vitaminen<\/span><\/h5>\n
Collageen<\/span><\/h5>\n
Gelatine<\/span><\/h5>\n
Glucosamine<\/span><\/h5>\n
Aminozuren glycine en proline<\/span><\/h5>\n
Hoe maak je het en waar let je op<\/span><\/h2>\n
\n
\nExtra tip<\/strong>: Gebruik de botten van bijvoorbeeld een hele kip die je eerst als avondmaaltijd bereid hebt. Je hoeft de botten dan niet apart te kopen.<\/li>\n
\nExtra tip<\/strong>: Verzamel gedurende de week al de schillen en stukken groenten die niet mooi genoeg zijn en bewaar ze in een bak in de koelkast.<\/li>\n
\nExtra tip<\/strong>:\u00a0Gebruik een slow-cooker. Daar kan je alle ingredi\u00ebnten gewoon in doen en aanzetten zonder dat je er verder nog naar om hoeft te kijken.<\/li>\n<\/ol>\nReferenties<\/span><\/h2>\n
\n[2]<\/a> Palacios C.,\u201c<\/span><\/sup>The role of nutrients in bone health, from A to Z\u201d, Critical Reviews of Food Science and Nutrition,\u00a02006;46(8):621-8
\n[3]<\/a> Trentham DE et al., \u201cEffects of oral administration of type II collagen on rheumatoid arthritis\u201d, Science,\u00a01993 Sep 24;261(5129):1727-30
\n[4]<\/a> Crowley DC, et al., \u201cSafety and efficacy of undenatured type II collagen in the treatment of osteoarthritis of the knee: a clinical trial\u201d,\u00a0International Journal of Medical Science\u00a02009; 6(6):312-321
\n[5]<\/a> Campbell, N., \u201cGut and psychology syndrome, Natural Treatment for Autism, ADD\/ADHD, Dyslexia, Dyspraxia, Depression, Schizophrenia\u201c<\/em>, 2010
\n[6]<\/a> Sally Fallon Morell, \u201cBroth is beautiful\u201d, Weston Price Foundation, January 1, 2000
\n[7]<\/a> Hochberg M. et al., \u201cSymptom and structure modification in osteoarthritis with pharmaceutical-grade chondroitin sulfate: what\u2019s the evidence?\u201d, Current Medical Research Opinions.\u00a02013 Mar;29(3):259-67
\n[8]<\/a> Zhong Z. et al., \u201cL-Glycine: a novel antiinflammatory, immunomodulatory, and cytoprotective agent\u201d, Current Opinions on Clinical Nutrition and Metabolic Care, 2003 Mar;6(2):229-40
\n[9]<\/a> INAGAWA, K.,et al, \u201cSubjective effects of glycine ingestion before bedtime on sleep quality. Sleep and Biological Rhythms\u201d, 2006, Sleep and Biological Rhythms, 4: 75\u201377
\n[10]<\/a> Daniel, K., \u201cWhy Broth is Beautiful: Essential Roles for Proline, Glycine and Gelatin\u201d, Weston Price Foundation, 18 juni 2003
\n[11]<\/a> Jaksic, et al. \u201cPlasma proline kinetics and concentrations in young men in response to dietary proline deprivation\u201d,\u00a0American Journal of Clinical Nutrition, 1990, 52, 307-312<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"